Hoe particuliere eigenaren van zonnepanelen het openbare elektriciteitsnet kunnen versterken door minder elektriciteit aan het net te leveren: lessen uit de stroomstoringen in Spanje

Spanje heeft de afgelopen jaren aanzienlijke vooruitgang geboekt op het gebied van hernieuwbare energie, met name in het gebruik van zonne- en windenergie. In 2024 was ongeveer 60% van de elektriciteit afkomstig van hernieuwbare bronnen, waarbij zonne-energie alleen al goed was voor circa 25% van de geïnstalleerde capaciteit. Op 16 april 2025 werd voor het eerst op een werkdag de volledige elektriciteitsvraag van Spanje gedekt door hernieuwbare energiebronnen.

Ondanks deze successen vond er in het voorjaar van 2025 een grootschalige stroomstoring plaats, die grote delen van Spanje en Portugal trof. Binnen enkele seconden verdween 15 gigawatt aan elektriciteitsopwekking van het net, wat neerkomt op ongeveer 60% van het verbruik. De oorzaken zijn divers, maar een te grote afhankelijkheid van weersafhankelijke hernieuwbare energiebronnen zonder voldoende stabiliteit van het net en opslagcapaciteit speelde een belangrijke rol.

Uitdagingen die gepaard gaan met een hoge inbreng van hernieuwbare energiebronnen

De enorme uitbreiding van zonne- en windenergie heeft het Spaanse elektriciteitsnet voor nieuwe uitdagingen gesteld. Hoewel de opwekking van hernieuwbare energie aanzienlijk is toegenomen, blijven maatregelen om de flexibiliteit van het net te verbeteren en de economie te elektrificeren achter. Deze discrepantie leidt tot instabiele netomstandigheden, met name tijdens pieken in de zonne-energieproductie, wanneer er een overaanbod is ten opzichte van de vraag.

Een ander probleem is het gebrek aan inertie in het elektriciteitsnet. In tegenstelling tot conventionele energiecentrales, die roterende turbines gebruiken om de netfrequentie te stabiliseren, missen hernieuwbare energiebronnen zoals zonne- en windenergie deze eigenschap. Dit maakt het net gevoeliger voor frequentieschommelingen en kan leiden tot automatische uitschakelingen bij plotselinge veranderingen in de energieproductie.

De rol van particuliere eigenaren van zonne-energiesystemen

In Duitsland dragen veel huishoudens bij aan de elektriciteitsopwekking met hun eigen zonne-energiesystemen. Hoewel het terugleveren van overtollige energie aan het openbare net over het algemeen gunstig is, kan het leiden tot overbelasting van het net tijdens perioden van lage vraag of hoge productie. Door bewust hun teruglevering in dergelijke perioden te verminderen, kunnen eigenaren van particuliere zonne-energiesystemen bijdragen aan de stabilisatie van het net.

Het belang van energieopslagsystemen

Een effectieve manier om de teruglevering van energie aan het net te beheren, is door gebruik te maken van energieopslagsystemen. Deze systemen maken het mogelijk om overtollige energie op te slaan en terug te leveren aan het net of direct te gebruiken wanneer dat nodig is. Dit verbetert niet alleen de stabiliteit van het net, maar verhoogt ook de zelfvoorziening. Moderne opslagsystemen bieden bovendien intelligente besturingsmechanismen die een optimaal gebruik van de opgeslagen energie mogelijk maken.

Conclusie

De gebeurtenissen in Spanje benadrukken de noodzaak om de uitbreiding van hernieuwbare energiebronnen te begeleiden met maatregelen om het elektriciteitsnet te stabiliseren. Particuliere eigenaren van zonnepanelen kunnen een belangrijke bijdrage leveren aan de stabiliteit van het net door bewust hun teruglevering te beheren en opslagsystemen te gebruiken. In een tijd van transitie naar een duurzame energievoorziening is de inzet van ieder individu nodig om een ​​betrouwbare en stabiele elektriciteitsvoorziening te garanderen.